Allostaz etkisinde beyin

 

Allostaz sistemi, beyin ön bölgesinin algıladığı stres etkisiyle başlatılabilen bir süreçtir. Amaç, beden uyumunun sağlanmasıdır. Uyum sağlanması ile homestaz gerçekleşir ve vücudun çalışma düzeni normale döner. Uzayan allostaz durumu, beyin ön bölgesinin aşırı duyarlı çalışma özellikleri göstermesi sonucunda gerçekleşen ve hastalıkla sonuçlanan bir süreçtir. Bu süreç beyinde, hipotalamus tarafından işletilir. Böbrek üstü bezleri, tiroit bezleri, pankreas bezi, karaciğer, kaslar, kan damarları, iskelet sistemi, mide ve barsak sistemi ve son olarak beyin; allostaz etkisiyle değişen hormonal düzenin etkisinde kalır.

Bireysel beyin çalışma özelliklerinin durumuna göre belirlenen süre içinde, allostaz etkisinde kalan beyin yapılarında bozulmalar gerçekleşir. Böbrek üstü bezlerin fazlaca salgıladığı glukokortikoidler (kortizol) ve mineralokortikoidler (adrenalin) , beyinde bulunan alıcı bölgeleri(reseptör) üzerinde yoğunluklarını arttırarak etkili olurlar.1 Ayrıca GRH, glutamat, GABA, seratonin, noradrenalin, opioidler, insülin, östrojen, testosteron, ghrelin, leptin beyinde değişen düzeyleriyle allostaz sisteminde rol alırlar.2 Bu hormonlar beyinde esas olarak hipokampus, amigdala ve beyin ön bölgesi üzerinde etki gösterirler.2,3 Allostaz etkisinde kalan beyin hücrelerinin plastisite özelliği bozulur.2 Plastisite, hücreler arası uzantıların(dendrit)  artmasıyla kendini gösterir. Allostaz etkisinde kalan beyin ön bölgesinde hücrelerin birbirleriyle ilişkisini sağlayan uzantılarda kısalmalar oluşur2. Bu durum, beyin ön bölgesinde var olan duyarılıkları arttırır4.

Bu nedenle beyin hastalıklarda öncelikli tedavi hedefi, allostaz sistemini durdurmak ve geriletmek olmalıdır. Aksi takdirde uygulanan tedavi yöntemlerinde başarı sağlanamayacaktır. Büyük bir olasılıkla tekrar eden, tedaviye dirençli olguların bedeni; gözardı edilen allostaz mekanizmasıdır.     

Allostaz sisteminin etkili olduğu beyin (nörolojik ve psikiyatrik) hastalıkla

Multipl skleroz (2,5-8)

Depresyon (1-3)

Kronik anksiyete bozuklukları (Travma sonrası stres bozukluğu, Bipolar bozukluklar, Kişilik bozuklukları   (2,3,9,10)

Uyku bozuklukları(11-15)

Fibromiyalji (2,16)

Kronik yorgunluk sendromu (2,17)

Alkol ve madde bağımlılığı (18-22)

Beyin damar hastalıkları (23,24)

Otizm (25)

Şizofreni (26)

Parkinson hastalığı (27)

Alzheimer hastalığı (15,28,29)

Posttravmatik sendrom (kafa travmaları sonrası)(30,31)

 

Hastalıkların Gelisimi→

 

Kaynaklar

1. Allostasis and Allostatic Load: Implications For Neuropsychopharmacology  B.S. mcewen Neuropsychopharmacology 2000vol.22,no.2

2. Physiology and Neurobiology of Stress and Adaptation: Central Role of the Brain Bruce S. Mcewen Physiol Rev 87: 873–904, 2007;

3. Biol Psychiatry 2003;54: 200–207Mood Disorders and Allostatic Load Bruce S. Mcewen

4. The Journal of Neuroscience, August 24, 2005, 25(34):7792-7800 Morphological Correlates of Corticosteroid-Induced Changes in Prefrontal Cortex-Dependent Behaviors João J. Cerqueira

5. Hypothalamo-pituitary-adrenal axis activity predicts disease progression in multiple sclerosis. Gold SMJ Neuroimmunol. 2005 Aug;165(1-2):186-91

6.  Psychother Psychosom Med Psychol. 2005 Nov;55(11):452-61The concept of allostasis and allostatic load: psychoneuroimmunological findingsschulz KH

7.  J Neuroimmunol. 2002 Nov;132(1-2):189-95Oral terbutaline differentially affects cytokine (IL-10, IL-12, TNF, ıfng) release in multiple sclerosis patients and controlsheesen C et al

8. . Psychoneuroendocrinology. 2002 May;27(4):505-17Cognitive impairment correlates with hypothalamo-pituitary-adrenal axis dysregulation in multiple sclerosisheesen C

9. Post-Traumatic Stress Disorder: Evidence-Based Research for the Third Millennium Javier Iribarren, Paolo Prolo, Negoita Neagos, and Francesco Chiappelli Evid. Based Complement. Altern. Med., Dec 2005; 2: 503 - 512

10. Treating Psychological Trauma and PTSD Victor mcgregor Psychiatr Serv, Jul 2002; 53: 905 - 906

11. Corticosterone Levels in the Brain Show a Distinct Ultradian Rhythm but a Delayed Response to Forced Swim Stress Susanne K. Droste et al Endocrinology Vol. 149, No. 7 3244-3253 2008

12. On the Interactions of the Hypothalamic-Pituitary-Adrenal (HPA) Axis and Sleep: Normal HPA Axis Activity and Circadian Rhythm, Exemplary Sleep Disorders Theresa M. Buckley and Alan F. Schatzberg J. Clin. Endocrinol. Metab., May 2005; 90: 3106 - 3114.

13. Aging and the Role of the HPA Axis and Rhythm in Sleep and Memory-Consolidation Theresa M. Buckley and Alan F. Schatzberg Am J Geriatr Psychiatry, May 2005; 13: 344 - 352

14. Repeated sleep restriction in rats leads to homeostatic and allostatic responses during recovery sleep Youngsoo Kim, Aaron D. Laposky, Bernard M. Bergmann, and Fred W. Turek PNAS, Jun 2007; 104: 10697 - 10702.

15. Sleep deprivation as a neurobiologic and physiologic stressor: allostasis and allostatic load .  Metabolism , Volume 55 , Pages S20 - S23 B

16. HPA Axis Reactivity and Lymphocyte Glucocorticoid Sensitivity in Fibromyalgia Syndrome and Chronic Pelvic Pain
Katja Wingenfeld, Christine Heim, Iris Schmidt, Dieter Wagner, Gunther Meinlschmidt, and Dirk H. Hellhammer Psychosom Med, Jan 2008; 70: 65 - 72

17. Rehabilitation of decreased motor performance in patients with chronic fatigue syndrome: should we treat low effort capacity or reduced effort tolerance? B. Van Houdenhove, L. Verheyen, K. Pardaens, P. Luyten, and P. Van Wambeke Clinical Rehabilitation, Dec 2007; 21: 1121 - 1142

18. Stress, Dysregulation of Drug Reward Pathways, and the Transition to Drug Dependence George Koob and Mary Jeanne Kreek Am J Psychiatry, Aug 2007; 164: 1149 - 1159

19. Revıews: alcohol and gene expressıon ın the central nervous systemTravıs J. Worst and Kent E. Vrana Alcohol Alcohol., Jan 2005; 40: 63 - 75

20. Revıew:Neurobiology of Relapse to Heroin and Cocaine Seeking: A Review Uri Shalev, Jeffrey W. Grimm, and Yavin Shaham
Pharmacol. Rev., Mar 2002; 54: 1

21. Clınıcal ımplıcatıons of basıc research: Restoring the Addicted Brain David Goldman and Christina S. Barr N. Engl. J. Med., Sep 2002; 347: 843 – 845

22 Neurobiology of Addiction Peter R. Martin N. Engl. J. Med., Oct 2006; 355: 1743 – 1745

23. Adaptive Behavior in Stressful Situations and Stroke Incidence in Hypertensive Men: Results From Prospective Cohort Study "Men Born in 1914" in Malmö, Sweden • Editorial Comment: Results From Prospective Cohort Study "Men Born in 1914" in Malmö, Sweden Lena André-Petersson, Gunnar Engström, Bo Hagberg, Lars Janzon, Gunilla Steen, Deirdre A. Lane, Douglas Carroll, and Gregory Y.H. LipStroke, Aug 2001; 32: 1712 – 172

24. Allostasis, homeostasis and hte cost of physiological adaptation Jay Schulkin Cambridge University Press 2004

25. NEUROBIOLOGY OF DISEASE: Stereological Analysis of Amygdala Neuron Number in Autism Cynthia Mills Schumann and David G. Amaral J. Neurosci., Jul 2006; 26: 7674 – 7679

26. The Stress Cascade and Schizophrenia: Etiology and Onset Cheryl Corcoran, Elaine Walker, Rebecca Huot, Vijay Mittal, Kevin Tessner, Lisa Kestler, and Dolores Malaspina Schizophr Bull, Jan 2003; 29: 671 – 692

27. Principles of allostasis: optimal design, predictive regulation, pathophysiology and rational therapeutics. Peter Sterling Cambridge University Press 2004

28. Allostasis, Allostatic Load, and the Aging Nervous System: Role of Excitatory Amino Acids and excitotoxicityneurochemical Research Volume 25, Numbers 9-10 / October 2000Bruce S. Mcewen

29. Psychosom Med. 2005 Jul-Aug;67(4):638-42 Depressive symptoms predict norepinephrine response to a psychological stressor task in Alzheimer's caregivers.Mausbach BT

30. Brain Inj. 2008 Mar;22(3):233-41 Risk factors for depressive symptoms after mild-to-moderate traumatic brain injury Bay E, Donders J.

31. J Neurosci Nurs. 2005 Feb;37(1):4-14 Chronic stress, salivary cortisol response, interpersonal relatedness, and depression among community-dwelling survivors of traumatic brain injury.Bay E,et al

 
YORUMLAR
SORULAR-CEVAPLAR
Sorular Cevaplar

Dr. Güçlü Ildız'a soru sormak ve diğer soru cevapları okumak için tıklayınız.

BEYİN TESTLERİ

Çocuk ve yetişkinler için testlerimize katılın.

Beyin testleri
VİDEOLAR
Video ve Sunumlar

Dr Güçlü Ildız ve diğer hekim-bilim insanlarına ait video ve sunumlar

MAKALELER
Makaleler
Dr Güçlü Ildız'a ait
tüm makaleler